Chia Nhà

Bố ngồi bên cạnh, hiếm hoi đứng dậy vỗ vai anh hai một cái.

 

Ông không nói gì, nhưng cái vỗ ấy còn nặng hơn mọi lời nói.

 

Chị dâu cả thật sự thuê luật sư.

 

Thư luật sư được gửi đến địa chỉ nhà cũ, trên phong bì ghi tên bố tôi. Bố mở ra xem một lượt, gấp lại cho vào ngăn kéo tủ quần áo cùng các tài liệu khác.

 

“Bố có sợ không?” tôi hỏi.

 

“Sợ gì?”

 

Ông mở túi thuốc lào, chậm rãi cuốn một điếu.

 

“Hồi ông nội con để lại căn nhà này từng nói một câu — cây lớn chia cành, người lớn chia nhà. Đã tách ra thì tách rồi, ai sống cuộc sống người nấy. Nhưng con dâu mà quay lại đào cả rễ cây…”

 

Ông hít một hơi thuốc.

 

“Thì đừng trách cây không che bóng cho nữa.”

 

 

 

Ngày thứ ba sau khi thư luật sư được gửi, một người không ai ngờ tới xuất hiện.

 

Tôi vừa tan làm về nhà thì thấy trong phòng khách có thêm một người.

 

Một người đàn ông hơn năm mươi, mặc áo khoác xám, tóc hoa râm, đang ngồi trên sofa uống trà mẹ pha.

 

“Anh?” Mẹ gọi ông ấy là “anh”.

 

Tôi giật mình — đây là cậu cả của tôi, Vương Kiến Thành.

 

Trong ký ức của tôi, cậu cả xuất hiện rất ít. Hồi nhỏ mỗi năm Tết đến một lần, mang hai chai rượu, ngồi một lúc rồi đi. Sau này mấy năm liền không gặp.

 

Nghe nói những năm đầu cậu làm ăn ở miền Nam, kiếm được ít tiền, nhưng rất ít qua lại với nhà tôi. Mẹ từng nói quan hệ giữa bà và cậu không tính là gần gũi, vì nhà có nhiều anh chị em, ai sống cuộc sống người nấy.

 

Cậu cả thấy tôi thì cười.

 

“Hiểu Hiểu lớn thế này rồi.”

 

“Cháu chào cậu.”

 

Mẹ tất bật làm cơm, bố ra ban công hút thuốc với cậu.

 

Tôi ghé vào bếp hỏi mẹ: “Sao cậu lại đột nhiên tới?”

 

“Nói là tiện đường.”

 

“Tiện đường từ đâu mà đi ngang khu làng trong thành phố này?”

 

Mẹ không đáp, cúi đầu thái rau.

 

Lúc ăn tối, cậu không nói nhiều, nhưng câu nào cũng có trọng lượng.

 

“Em rể, nghe nói khu này sắp giải tỏa?”

 

Bố ừ một tiếng.

 

“Khoảng khi nào có tin?”

 

“Sau Tết chắc. Chưa có văn bản chính thức.”

 

Cậu uống một ngụm rượu, đặt cốc xuống.

 

“Tú Phân gọi điện nhắc với anh một câu, nói con dâu cả đang gây chuyện.”

 

Đũa trong tay mẹ dừng một chút, không nói gì.

 

“Hôm nay anh tới, một là thăm hai đứa. Hai là nói với hai đứa một việc.”

 

Cậu lấy từ túi áo ngoài ra một tập tài liệu.

 

Không dày, chỉ ba bốn trang.

 

“Đây là thứ anh nhờ người tra. Chuyện giải tỏa khu này đúng là đã vào giai đoạn phê duyệt. Dự kiến nửa đầu năm sau sẽ có thông báo. Anh cũng lấy được mức tham khảo nội bộ của phương án bồi thường.”

 

Cậu đẩy tập tài liệu sang.

 

Bố đeo kính lão xem.

 

Rồi đưa tài liệu cho tôi.

 

Tôi lướt qua mức tham khảo.

 

Mỗi mét vuông bồi thường gồm cả bố trí tái định cư, tính tổng hợp diện tích xây dựng cộng diện tích sân —

 

Ở mục tổng số tiền có viết một con số.

 

3.800.000 tệ.

 

Nhiều hơn mức ba triệu Lưu Khải Minh nói tới tám trăm nghìn.

 

Cậu cả lại nói: “Ngoài ra, nếu cái sân nhà hai đứa có công trình phụ có quyền sở hữu độc lập — chính là cái lán nhỏ kia — theo quy định cũng có thể định giá riêng. Cộng thêm bồi thường sửa chữa và tiền thưởng chuyển đi, tổng có thể khoảng bốn triệu.”

 

Bốn triệu.

 

Tròn bốn triệu.

 

Lúc chị dâu cả tưởng chỉ hơn một triệu đã làm ầm trời. Nếu chị ấy biết là bốn triệu…

 

“Tin này đừng nói ra ngoài.” Cậu dặn, “Đợi có thông báo chính thức rồi hãy nói.”

 

Bố gật đầu.

 

Ăn xong, cậu lại nói một chuyện.

 

“Tú Phân, khoản tiền gửi của em…”

 

Mẹ đột ngột nhìn cậu.

 

Cậu đang nói thì liếc tôi một cái, đổi cách nói.

 

“Đồ của em thì em tự cất kỹ là được. Đừng để người không nên biết biết.”

 

Mẹ nhẹ nhàng gật đầu.

 

Cậu đi rồi, tôi đuổi theo hỏi mẹ.

 

“Mẹ, cậu nói là khoản tiền trong cuốn sổ đó phải không?”

 

Mẹ nhìn tôi mấy giây.

 

“Con xem rồi?”

 

Tôi không phủ nhận. “Con xem rồi. Sáu trăm tám mươi bốn nghìn, đúng không?”

 

Mẹ không giận.

 

Bà ngồi bên giường, im lặng một lúc.

 

“Không chỉ thế.”

 

Tôi sững người.

 

“Cộng lợi nhuận đầu tư tháng này vừa về, gần bảy trăm hai mươi nghìn rồi.”

 

“Đầu tư?”

 

“Năm 2016, cậu con dạy mẹ mua quỹ. Không bỏ vào nhiều, nhưng tăng khá.”

 

Thế giới quan của tôi bị chấn động dữ dội.

 

Mẹ tôi. Người không biết dùng ứng dụng nhắn tin, ngày nào cũng xoay quanh bếp, bị chị dâu cả chê ăn nhiều.

 

Có bảy trăm hai mươi nghìn tiền gửi đứng tên mình cộng một căn nhà sắp được bồi thường bốn triệu.

 

Cộng lại — tài sản gần năm triệu.

 

Trong khi chị dâu cả vẫn vì căn nhà cũ mà chị ấy tưởng chỉ đáng hơn một triệu, xé rách mặt với cả nhà.

 

“Mẹ, sao mẹ không nói những chuyện này cho chị dâu biết? Nói cho chị ấy biết mẹ không nghèo?”

 

Mẹ đứng lên, vào bếp dọn bát đũa.

 

Bà quay lưng về phía tôi nói một câu.

 

“Nói cho nó làm gì? Có tiền mới tôn trọng người, không có tiền thì được bắt nạt người à? Loại tôn trọng đó không cần cũng được.”

 

Tôi đứng tại chỗ, rất lâu không nói ra lời.

 

Bà nói đúng.

 

Nếu phải dùng tiền đổi lấy sự tôn trọng, thì sự tôn trọng ấy không đáng một đồng.

 

Hai tuần sau, chúng tôi biết luật sư của chị dâu cả đã làm gì.

 

Giấy triệu tập của tòa được gửi tới nhà.

 

Chị dâu cả lấy danh nghĩa anh cả — không đúng, là chị dâu cả đứng tên nguyên đơn, kiện bố tôi là bị đơn, yêu cầu tòa tuyên điều khoản liên quan đến nhà cũ trong thỏa thuận chia nhà vô hiệu, lý do là “khi chia nhà chưa xem xét đầy đủ đóng góp của con trai trưởng và quyền lợi tương ứng với nghĩa vụ phụng dưỡng”.

 

Đọc xong giấy triệu tập, phản ứng đầu tiên của tôi là tìm một người bạn làm luật sư.

 

Trần Lập, bạn đại học, làm ở một văn phòng luật ba năm, vừa thi qua kỳ thi tư pháp.

 

“Cậu xem giúp mình, vụ kiện này bên kia có khả năng thắng không?”

 

Trần Lập lật tài liệu một lượt.

 

“Gần như không.”

 

“Tại sao?”

 

 

 

“Thứ nhất, thỏa thuận chia nhà của nhà cậu được ký trong tình trạng hai bên tự nguyện, có chữ ký có dấu tay, thủ tục hợp pháp. Thứ hai, căn nhà đã sang tên mẹ cậu, quyền sở hữu rõ ràng. Thứ ba, chị dâu cậu với tư cách ‘con dâu’ đi kiện bố chồng thì ngay cả tư cách chủ thể cũng có vấn đề.”

 

“Vậy sao chị ấy còn kiện?”

 

Trần Lập đẩy kính.

 

“Hai khả năng. Một, luật sư của cô ấy trình độ kém, không nói cho cô ấy biết vụ này không thắng được. Hai, cô ấy biết không thắng được, mục đích không phải thắng kiện mà là gây áp lực. Kéo dài không kết án, lúc giải tỏa tạo rắc rối, ép nhà cậu nhượng bộ.”

 

Sau lưng tôi toát mồ hôi lạnh.

 

Khả năng thứ hai quá cao.

 

Chị dâu cả không phải người ngu. Chị ấy từng tư vấn luật sư, hẳn biết cơ hội thắng không lớn. Nhưng thứ chị ấy muốn không phải thắng về pháp lý, mà là khuấy đục nước.

 

Tiền đền bù giải tỏa chỉ có thể xử lý thuận lợi khi quyền sở hữu rõ ràng và không có tranh chấp. Nếu có vụ kiện chưa giải quyết, tiền bồi thường có thể bị phong tỏa hoặc trì hoãn chi trả.

 

Chị ấy đang đánh cược. Đánh cược bố mẹ tôi không chịu nổi thời gian và sức lực bị tiêu hao, cuối cùng buộc phải chia cho chị ấy một phần.

 

“Cậu có đề nghị gì?”

 

Trần Lập nghĩ một lúc, “Thuê luật sư chính thức, tích cực ứng kiện. Kết thúc càng nhanh càng tốt. Đừng kéo dài.”

 

Tôi lấy điện thoại ra, “Giới thiệu cho mình một người.”

 

“Để mình đánh cho nhà cậu.”

 

“Cậu? Cậu mới có ba năm kinh nghiệm…”

 

“Loại vụ án này không cần quá nhiều kinh nghiệm, sự thật rõ ràng, pháp lý cũng đơn giản. Tiết kiệm tiền luật sư cho nhà cậu, sau này mời mình một bữa là được.”

 

Lần đầu tiên tôi cảm thấy hồi đại học kết bạn với một người học luật là lựa chọn đúng đắn đến thế.

 

Ngày mở phiên tòa được ấn định sau một tháng.