Một Bát Canh Nuôi Ra Kẻ Vô Ơn

Không ngờ lần này bà gọi Lưu Tình tới.

 

Ba giờ chiều.

 

Trong quán ít người.

 

Lưu Tình bước vào, đặt một tờ biểu mẫu lên bàn.

 

“Cô à, gần đây bọn cháu đang tổ chức đánh giá hộ kinh doanh ăn uống văn minh.”

 

“Quán cô có khá nhiều khiếu nại.”

 

“Có thể sẽ ảnh hưởng đến xếp hạng sau này.”

 

Mẹ tôi còn chẳng nhìn tờ giấy.

 

Chỉ hỏi:

 

“Nội dung khiếu nại là gì?”

 

Lưu Tình nói:

 

“Thái độ phục vụ kém, quan hệ hàng xóm căng thẳng, giá cả không hợp lý.”

 

Tôi bật cười.

 

“Giá không hợp lý?”

 

“Nhà tôi niêm yết rõ ràng, khách tự nguyện mua.”

 

“Văn phòng khu phố các cô còn quản cả một bát canh sườn bán bao nhiêu tiền à?”

 

Lưu Tình cau mày.

 

“Cô đừng cố bắt bẻ câu chữ.”

 

“Vấn đề người dân phản ánh, bọn tôi đều phải ghi nhận.”

 

Cuối cùng mẹ tôi cũng đặt đũa xuống.

 

Bà lau tay.

 

“Lưu Tình.”

 

“Cô có thể nói cho tôi biết người dân là ai không?”

 

Lưu Tình không nói.

 

Mẹ tôi nói:

 

“Lại là cô của cô phải không?”

 

Sắc mặt Lưu Tình thay đổi.

 

“Xin cô chú ý lời nói.”

 

Mẹ tôi gật đầu.

 

“Được.”

 

“Vậy tôi cũng phản ánh một vấn đề.”

 

“Tiệm tạp hóa đối diện lâu nay chiếm vỉa hè bày hàng, dây điện của tủ đông kéo ra ngoài nằm trên mặt đất, có nguy cơ mất an toàn.”

 

Lưu Tình sững người.

 

Mẹ tôi đưa điện thoại cho cô ta.

 

Bên trong là ảnh.

 

Chụp rõ ràng từng chi tiết.

 

Trước cửa nhà bác Lưu chất đầy thùng giấy, thùng xốp, két nước.

 

Dây điện kéo từ trong cửa hàng ra, quấn vào tay nắm cửa.

 

Ngày mưa, nước chảy sát ngay ổ cắm kéo dài.

 

Mẹ tôi nói:

 

“Theo tiêu chuẩn của các cô, chuyện này có phải cũng nên xử lý không?”

 

Lưu Tình mím chặt môi.

 

Lần đầu tiên cô ta không nói được câu “quy định là quy định”.

 

Sau khi Lưu Tình mang ảnh đi, ngay tối hôm đó nhà bác Lưu bị yêu cầu chấn chỉnh.

 

Giá hàng ngoài cửa được chuyển vào.

 

Dây điện kéo ngoài được thu lại.

 

Tủ đông cũng bị đẩy vào trong cửa hàng.

 

Bác Lưu tức điên.

 

Bà đứng trước cửa chửi suốt nửa tiếng.

 

Không chỉ mặt gọi tên, nhưng câu nào cũng nhằm vào nhà tôi.

 

“Có vài người bụng dạ còn nhỏ hơn đầu kim!”

 

“Bản thân bị phạt thì muốn kéo người khác xuống nước!”

 

“Loại người này sớm muộn gì cũng chẳng ai dám bước chân vào nhà!”

 

Mẹ tôi ở trong quán nhào bột.

 

Bà như chẳng nghe thấy.

 

Còn tôi càng nghe càng tức.

 

Tôi lấy điện thoại ghi âm lại rồi gửi vào nhóm hàng xóm.

 

Chỉ ghi một câu rất đơn giản:

 

“Sau khi bị yêu cầu chấn chỉnh việc chiếm vỉa hè thì chửi hàng xóm, chuyện này có ảnh hưởng đến kinh doanh văn minh không?”

 

Nhóm lập tức nổ tung.

 

Có người khuyên tôi xóa đi.

 

Có người nói người trẻ như tôi quá nóng tính.

 

Nhưng cuối cùng cũng có người nói một câu công bằng.

 

“Chị Lưu, trước cửa nhà chị đúng là chất quá nhiều đồ.”

 

“Quán mì nhà người ta bị kiểm tra, nhà chị bảo phải theo quy định.”

 

“Bây giờ đến lượt nhà chị thì cũng nên phối hợp chứ?”

 

Bác Lưu gửi một đoạn tin nhắn thoại dài mấy chục giây.

 

Mở ra toàn là tiếng khóc.

 

“Tôi là một bà già làm chút buôn bán dễ lắm sao?”

 

“Nhà cô ấy mở quán mì kiếm tiền, tiệm tạp hóa nhà tôi kiếm được mấy đồng?”

 

“Nhất định phải ép người ta vào đường chết mới chịu sao!”

 

Tôi nhìn những đoạn ghi âm ấy, chỉ cảm thấy buồn cười.

 

Bà ấy lúc nào cũng có lý do.

 

Bà ấy nghèo, cho nên có thể chiếm vỉa hè.

 

Mẹ bà ấy bệnh, cho nên có thể lấy canh miễn phí.

 

Cháu gái bà ấy mới đi làm, cho nên có thể lấy người khác ra lập uy.

 

Nhà bà ấy khó khăn, cho nên chúng tôi nhất định phải nhường.

 

Trên đời làm gì có đạo lý tiện lợi như thế.

 

Vài ngày sau, những rắc rối của nhà họ Lưu bắt đầu lần lượt xuất hiện.

 

Trước kia tiệm tạp hóa nhà bà ấy nhập hàng, mẹ tôi thường tiện đường mang giúp vài thùng gia vị và nước khoáng.

 

Bởi quán mì ngày nào cũng phải nhập hàng từ chợ đầu mối, xe giao hàng sẽ đưa tới tận cửa quán chúng tôi.

 

Mẹ tôi tiện tay nhận giúp bà.

 

Bây giờ không giúp nữa.

 

Nhà buôn thấy nhà họ Lưu lấy ít hàng nên không muốn giao riêng.

 

Bác Lưu chỉ có thể tự lái xe ba bánh đi chở.

 

Mỗi chuyến chở chẳng được bao nhiêu, phải chạy đi chạy lại.

 

Mệt đến mức lưng không đứng thẳng nổi.

 

Trước đây mỗi tháng mẹ bà ấy đi bệnh viện tái khám, mẹ tôi đều nấu cháo trước cho bà cụ, tiện thể trông cửa hàng giúp bác Lưu nửa ngày.

 

Bây giờ không sang nữa.

 

Bác Lưu chỉ đành đóng cửa.

 

Đóng một ngày là mất một ngày tiền.

 

Trước đây mỗi lần Lưu Tình về ăn cơm, mẹ tôi luôn cho thêm món phụ.

 

Bây giờ cô ta tự đến quán mua mì.

 

Mẹ tôi tính đúng giá bình thường.

 

Mì bò mười tám tệ, trứng chiên ba tệ, hộp mang về một tệ.

 

Lần đầu trả tiền, vẻ mặt cô ta cực kỳ phức tạp.

 

Tôi nhìn cô ta quét mã thanh toán, trong lòng thấy sảng khoái khó tả.

 

Nhưng điều thực sự khiến nhà họ Lưu khó chịu không phải mấy đồng tiền nhỏ ấy.

 

Mà là sau khi tình nghĩa bị cắt đứt, họ mới phát hiện rất nhiều ngày tháng không phải chỉ có tiền là chống đỡ được.

 

Mà là dựa vào việc người khác hết lần này đến lần khác tiện tay giúp một chút.

 

Một khi người thường tiện tay giúp đỡ rút tay về, cuộc sống của họ bắt đầu thủng lỗ chỗ khắp nơi.

 

Chiều thứ Sáu, bác Lưu tới quán.

 

Lần này không cãi nhau.

 

Bà đứng trước cửa, trong tay nắm một túi ni-lông.

 

Bên trong có táo và một hộp sữa.

 

“Em à.”

 

 

 

“Trước kia chị nói chuyện khó nghe.”

 

“Chị xin lỗi cô.”

 

Bà đặt đồ lên quầy.

 

“Sau này tiền canh chị vẫn trả.”

 

“Chỉ là… mỗi trưa cô có thể tiếp tục mang sang giúp chị không?”

 

“Cửa hàng chị không bỏ đi được, mẹ chị lại không thể chờ.”

 

Mẹ tôi nhìn bà, hỏi:

 

“Giao một chuyến bao nhiêu tiền?”

 

Bác Lưu sững người.

 

“Gì cơ?”

 

Mẹ tôi nói:

 

“Canh bốn mươi.”

 

“Giao đến nhà thì thêm năm tệ phí chạy việc.”

 

“Nếu chị cần, tôi có thể bảo người giao đồ ăn mang tới mỗi ngày.”

 

“Phí chị trả.”

 

Nụ cười trên mặt bác Lưu cứng lại.

 

“Em à, quan hệ giữa hai chúng ta mà cô còn thu cả tiền giao hàng sao?”

 

Mẹ tôi nhìn bà.

 

“Chị Lưu.”

 

“Bây giờ giữa chúng ta còn quan hệ gì nữa?”

 

Câu nói ấy không nặng.

 

Nhưng mặt bác Lưu lập tức trắng bệch.

 

Bác Lưu không mua dịch vụ giao tận nhà.

 

Bà nói sẽ tự đến lấy.

 

Nhưng chưa kiên trì nổi một tuần.

 

Mẹ bà ăn uống đúng giờ, mười một giờ rưỡi trưa nhất định phải uống canh.

 

Khoảng thời gian ấy tiệm tạp hóa cũng đang đông khách.

 

Chạy qua chạy lại, bà cứ lo bên này mất bên kia.

 

Có hôm bà đóng cửa đi mua canh, lúc quay về phát hiện một thùng sữa đặt ngoài cửa bị người ta lấy mất hai dãy.

 

Bà đứng ngoài đường chửi suốt nửa ngày.

 

Không ai đáp lại.

 

Bởi trước đây khi bà bận không trông xuể cửa hàng, mẹ tôi sẽ đứng trước quán mì giúp bà để mắt.

 

Ai lấy gì, ai chưa trả tiền, mẹ tôi còn nhớ rõ hơn cả bà.

 

Bây giờ mẹ tôi không nhìn nữa.

 

Tiệm tạp hóa nhà bác Lưu giống như mất đi một đôi mắt.

 

Cuối tháng, các cửa hàng trên phố phải đồng loạt đổi bảng công khai kinh doanh mẫu mới.

 

Các chủ cửa hàng phải tự tới khu dân cư điền thông tin.

 

Trước kia những loại biểu mẫu này đều là tôi điền giúp bác Lưu.

 

Bà không biết nhiều chữ, điện thoại cũng không rành.

 

Lần này bà ngại sang tìm tôi nên nhờ Lưu Tình làm.

 

Lưu Tình đồng ý rất nhanh.

 

Kết quả cô ta bận đánh giá ở cơ quan nên nộp hồ sơ muộn.

 

Bảng công khai của tiệm tạp hóa không kịp đợt đầu.

 

Khi đội quản lý đô thị tới kiểm tra, họ yêu cầu bà bổ sung trong thời hạn quy định.

 

Bác Lưu tức đến mức đập bàn trong cửa hàng.

 

“Chẳng phải mày làm ở văn phòng khu phố à?”

 

“Chút chuyện này cũng không làm xong?”

 

Lưu Tình cũng bực.

 

“Cô à, cháu chỉ là nhân viên hỗ trợ tạm thời mới vào, đâu phải chuyện gì cháu cũng có thể nhúng tay.”

 

“Hơn nữa hồ sơ cô cũng phải đưa cho cháu sớm chứ.”

 

Bác Lưu nghe thế càng nổi điên.

 

“Bây giờ mày chê cô làm vướng chân mày à?”

 

“Ban đầu ai nói có mày ở đó thì sau này nhà mình làm gì cũng tiện?”

 

Tôi ở đối diện nghe rõ mồn một.

 

Hóa ra Lưu Tình không phải nhân viên biên chế chính thức.

 

Chỉ là nhân viên hợp đồng do văn phòng khu phố tuyển.

 

Cái gọi là chuyển chính thức cũng chỉ là hết thử việc để trở thành nhân viên hợp đồng chính thức.

 

Thảo nào cô ta sốt ruột muốn thể hiện.

 

Thảo nào cô ta lấy quán mẹ tôi ra khai đao.

 

Cô ta cần thành tích.

 

Cô ta cần để lãnh đạo thấy mình “dám quản”.

 

Nhưng cô ta chọn sai đối tượng.

 

Cô ta chọn một người từng cho cả nhà mình uống canh nóng suốt năm năm.

 

Tối hôm đó, chú Trần tới quán ăn mì.

 

Chú nhỏ giọng kể với tôi:

 

“Dạo này Lưu Tình ở đơn vị cũng chẳng dễ chịu gì.”

 

“Có người đăng chuyện tiệm tạp hóa nhà nó chiếm vỉa hè vào nhóm khu dân cư. Lãnh đạo bảo ngay cả nhà mình còn không chấp hành quy định mà còn đi kiểm tra người khác.”

 

“Danh hiệu cá nhân tiên tiến của nó chắc khó rồi.”

 

Mẹ tôi nghe xong chỉ nói:

 

“Ăn mì đi, sắp nở hết rồi.”

 

Ngoài mặt bà chẳng quan tâm.

 

Nhưng tôi biết trong lòng bà không phải hoàn toàn không dao động.

 

Bà không phải kiểu người nghiện trả thù.

 

Bà chỉ cuối cùng cũng hiểu rằng có những chuyện nếu không bày ra ánh sáng thì người khác sẽ mãi giả vờ hồ đồ.

 

Lần bùng nổ thực sự xảy ra nửa tháng sau.

 

Hôm đó hơn chín giờ tối, quán mì sắp đóng cửa.

 

Lưu Tình tới.

 

Cô ta không gọi món.

 

Cô ta đứng trước cửa, trên mặt không còn vẻ lên giọng như trước.

 

Cô ta nói:

 

“Cô à, cháu có thể nói chuyện với cô một chút không?”

 

Mẹ tôi đang lau bàn.

 

“Nếu là chuyện riêng thì không cần.”

 

Lưu Tình cắn môi.

 

“Cháu muốn xin lỗi.”

 

Tôi ngẩng đầu nhìn cô ta.

 

Mắt cô ta đỏ lên.

 

“Lần kiểm tra đó, đúng là cháu đã biết trước quán cô có vấn đề ở đâu.”

 

“Là cô cháu nói cho cháu biết.”

 

“Lúc đó cháu nghĩ cô bình thường là người tốt, cho dù bị phạt cũng sẽ không thật sự so đo.”

 

Nghe tới đây, lửa giận trong tôi lập tức bốc lên.

 

“Cho nên cô chọn quả hồng mềm mà bóp?”

 

Lưu Tình không phản bác.

 

Cô ta cúi đầu.

 

“Đúng.”

 

“Cháu muốn thể hiện trước mặt lãnh đạo.”

 

“Cháu nghĩ kiểm tra người quen càng có thể chứng minh cháu không thiên vị.”

 

“Cháu không nghĩ nhiều như vậy.”

 

Bàn tay đang lau bàn của mẹ tôi dừng lại.

 

Bà hỏi:

 

“Không nghĩ tôi sẽ mất bao nhiêu tiền?”

 

“Không nghĩ tôi sẽ bị hàng xóm chỉ trỏ sau lưng?”

 

“Không nghĩ bát canh bà cô cô uống mỗi ngày là ai phải dậy từ sáng sớm đi chợ chọn sườn về hầm?”

 

Nước mắt Lưu Tình rơi xuống.

 

“Cháu xin lỗi.”

 

Mẹ tôi nhìn cô ta rất lâu.

 

Cuối cùng chỉ nói:

 

“Lời xin lỗi tôi nghe rồi.”

 

“Nhưng tôi không chấp nhận.”

 

Lưu Tình khóc rồi bỏ đi.

 

Tôi cứ tưởng đến đây mọi chuyện sẽ yên.

 

Không ngờ ngày hôm sau, con trai bác Lưu trở về.