Một Bát Canh Nuôi Ra Kẻ Vô Ơn

Bà cụ nằm trên giường, mặt tím tái, cổ họng phát ra tiếng kỳ lạ.

 

Lưu Cường cũng ở đó, luống cuống không biết phải làm sao.

 

Lưu Tình sợ đến mức khóc không ngừng.

 

Mẹ tôi không nói lời thừa.

 

Bà bảo Lưu Cường đỡ bà cụ dậy, còn mình đứng phía sau, làm sơ cứu theo hướng dẫn của bác sĩ qua điện thoại.

 

Một lần.

 

Hai lần.

 

Đến lần thứ ba, bà cụ nhổ ra một miếng thịt mềm nhũn.

 

Bà lập tức ho mạnh thành tiếng.

 

Tất cả mọi người trong phòng giống như sống lại.

 

Bác Lưu ngồi bệt xuống đất, khóc lớn.

 

Lưu Cường vịn tường, nước mắt rơi không ngừng.

 

Lưu Tình che miệng, một câu cũng không nói được.

 

Hơn mười phút sau xe cấp cứu tới.

 

Bác sĩ kiểm tra rồi nói may mà xử lý kịp thời.

 

Nếu chậm thêm, hậu quả rất khó nói.

 

Bà cụ được đưa tới bệnh viện.

 

Trước khi đi, Lưu Cường nắm tay mẹ tôi.

 

“Em à, anh thật sự không biết phải nói gì nữa.”

 

“Em lại cứu nhà anh thêm một lần.”

 

Mẹ tôi rút tay về.

 

“Đi bệnh viện trước đi.”

 

Lưu Cường gật đầu, đi theo xe cấp cứu.

 

Trong sân chỉ còn bác Lưu và Lưu Tình.

 

Bác Lưu đột nhiên dập đầu trước mặt mẹ tôi.

 

Hết cái này đến cái khác.

 

“Em à, chị không phải người.”

 

“Chị thật sự không phải người.”

 

“Em cứu mẹ chị, vậy mà chị còn hại em.”

 

“Cái miệng chị đúng là thối nát.”

 

Mẹ tôi không đỡ bà.

 

Bà chỉ đứng đó nhìn người phụ nữ trước kia từng hùng hồn đòi canh, đòi tình nghĩa, đòi được tha thứ.

 

Sau đó nói:

 

“Chị Lưu.”

 

“Lần này tôi giúp là vì bà cụ đang nằm trên giường.”

 

“Không phải vì chị.”

 

Tiếng khóc của bác Lưu ngừng lại.

 

Mẹ tôi nói tiếp:

 

“Sau này bà cụ ăn gì, chăm sóc thế nào, mọi người thuê người chăm sóc về học.”

 

“Đừng tiếp tục nghĩ tôi sẽ có mặt bất cứ lúc nào mọi người gọi.”

 

“Tôi không phải bảo mẫu miễn phí của nhà chị.”

 

Câu nói ấy vừa dứt, Lưu Tình cuối cùng cũng bật khóc.

 

Cô ta đi tới trước mặt mẹ tôi, cúi người thật sâu.

 

“Cô.”

 

“Trước kia cháu thật sự quá khốn nạn.”

 

“Cháu sẽ nhớ chuyện hôm nay.”

 

Mẹ tôi không trả lời.

 

Bà dẫn tôi về quán.

 

Trời sắp sáng.

 

Bà ngồi trên chiếc ghế nhỏ trong bếp sau, tay vẫn còn run.

 

Tôi nắm tay bà.

 

“Mẹ, mẹ sợ không?”

 

Bà gật đầu.

 

“Sợ.”

 

“Sợ không cứu được.”

 

“Cũng sợ bản thân lại mềm lòng.”

 

Bà cụ nằm viện ba ngày rồi qua cơn nguy hiểm.

 

Lần này nhà họ Lưu yên tĩnh khác thường.

 

Không khóc lóc ngoài đường, không kể khổ.

 

Lưu Cường xin nghỉ nửa tháng, chuyên tâm chăm sóc ở bệnh viện.

 

Lưu Tình tan làm cũng tới.

 

Bác Lưu trông tiệm tạp hóa, cả người gầy đi một vòng.

 

Ngày bà cụ xuất viện, nhà họ Lưu không tìm mẹ tôi giúp.

 

Họ thuê xe chuyên chở bệnh nhân.

 

Tốn sáu trăm tệ.

 

Họ thuê người chăm sóc tới tận nhà dạy cách trở mình, đút ăn và phòng bị nghẹn.

 

Một giờ một trăm hai mươi tệ.

 

Nếu là trước kia, bác Lưu chắc chắn sẽ kêu đắt.

 

Lần này bà không nói.

 

Chỉ lặng lẽ trả tiền.

 

Sau khi bà cụ về nhà, canh sườn vẫn được đặt như thường.

 

Nhưng Lưu Cường chuyển luôn tiền một tháng.

 

Phần ghi chú viết rất rõ:

 

Tiền canh, phí giao hàng.

 

Mẹ tôi nhìn phần ghi chú ấy rất lâu.

 

Tôi hỏi:

 

“Mẹ, mẹ còn tức không?”

 

Bà nói:

 

“Thỉnh thoảng vẫn nhớ lại.”

 

“Nhưng không còn nghẹn trong lòng như trước.”

 

Tôi biết bà không phải đã tha thứ.

 

Bà chỉ lấy phần đã mục nát ấy ra khỏi lòng mình.

 

Đau thì vẫn đau.

 

Nhưng sẽ không tiếp tục viêm nhiễm.

 

Thái độ của mọi người trên phố cũng dần thay đổi.

 

Có người bắt đầu nói nhà họ Lưu làm chuyện không tử tế.

 

Có người nói mẹ tôi sống có tình có nghĩa, đến lúc nguy cấp vẫn cứu người.

 

Cũng có người chạy tới quán làm thân.

 

“Em à, trước đó bọn chị cũng chỉ nghe người ta nói gì thì tin nấy.”

 

“Cô đừng để bụng nhé.”

 

Mẹ tôi cười.

 

“Ăn mì không?”

 

Người kia nói:

 

“Ăn.”

 

Mẹ tôi nói:

 

“Trả tiền trước.”

 

Mọi người sững ra rồi cùng cười.

 

Bây giờ ai cũng biết mẹ tôi thay đổi rồi.

 

Bà vẫn rót nước nóng miễn phí cho công nhân vệ sinh.

 

Nhưng bên cạnh thùng nước có thêm một tờ giấy:

 

Nước uống miễn phí, xin đừng lãng phí.

 

Bà vẫn nấu mì mềm cho những người già sống một mình.

 

Nhưng sẽ bảo con cái họ chuyển tiền ăn theo tháng.

 

Bà vẫn nhắc người bán hàng bên cạnh rằng van gas chưa khóa.

 

Nhưng sẽ không thay họ gánh hậu quả nữa.

 

Bà trở nên không còn “dễ nói chuyện” như trước.

 

Nhưng tôi cảm thấy bà nhẹ nhõm hơn rất nhiều.

 

Cuối năm, văn phòng khu phố bình chọn “Quán ăn an tâm”.

 

Quán nhà chúng tôi vậy mà cũng có tên trong danh sách.

 

Mẹ tôi nhìn thông báo, còn tưởng người ta nhầm.

 

Sau đó mới biết Lưu Tình chủ động đề cử quán chúng tôi trong cuộc họp.

 

Cô ta nói quán chúng tôi chấn chỉnh triệt để, vệ sinh tốt, danh tiếng ổn định, hơn nữa từng tham gia cứu trợ khẩn cấp cho hàng xóm.

 

Khi những lời này truyền tới tai tôi, tôi chẳng cảm động gì.

 

Công bằng đến muộn cũng chỉ là dựng lại thứ vốn đã bị làm cho méo mó.

 

Không đáng để ca tụng.

 

Ngày trao biển, Lưu Tình cũng có mặt.

 

Cô ta mặc đồng phục, đưa tấm biển cho mẹ tôi.

 

Hai người nhìn nhau vài giây.

 

Lưu Tình nói:

 

“Cô, chúc mừng.”

 

Mẹ tôi nhận tấm biển.

 

“Cảm ơn.”

 

Không có lời thừa.

 

Không ôm nhau.

 

Không có chuyện cười một cái rồi xóa sạch mọi ân oán.

 

Kiểu kết thúc đại đoàn viên trong tiểu thuyết không thực tế lắm trên con phố của chúng tôi.

 

 

 

Lòng người một khi đã bị tổn thương, dù vá lại cũng sẽ để lại dấu vết.

 

Nhưng ít nhất tất cả mọi người đều biết ranh giới nằm ở đâu.

 

Tối hôm đó sau khi đóng cửa, Lưu Cường tới.

 

Anh ta không vào, chỉ đứng bên ngoài.

 

“Em à, ngày mai anh lại đi chạy xe.”

 

“Chuyện trong nhà anh đã sắp xếp hết rồi.”

 

“Người chăm sóc mỗi tuần tới ba lần.”

 

“Bên mẹ anh, anh cũng đã nói rồi, không được tiếp tục làm phiền em.”

 

Mẹ tôi gật đầu.

 

“Đi đường cẩn thận.”

 

Lưu Cường cười chất phác.

 

“Còn nữa, Tình Tình nhờ anh nói một câu.”

 

“Nó bảo sau này nó sẽ không lấy tình nghĩa của người khác làm bàn đạp nữa.”

 

Mẹ tôi không nói gì.

 

Sau khi Lưu Cường đi, mẹ tôi treo tấm biển “Quán ăn an tâm” lên tường.

 

Ngay bên cạnh chính là bảng giá.

 

Canh sườn củ cải, ba mươi tám tệ.

 

Không bán chịu, không biếu tặng.

 

Hai tấm biển treo cạnh nhau.

 

Nhìn hơi buồn cười.

 

Nhưng cũng rất sảng khoái.

 

Sau Tết, con phố lại trở nên nhộn nhịp.

 

Quán mì làm ăn còn tốt hơn trước.

 

Rất nhiều người nói canh nhà mẹ tôi đã nổi tiếng.

 

Không phải vì hương vị thần kỳ đến mức nào.

 

Mà vì sau trận ồn ào đó, tất cả đều biết phía sau một bát canh có bao nhiêu câu chuyện.

 

Tiệm tạp hóa nhà bác Lưu vẫn mở.

 

Trước cửa không còn chất những thùng đồ lộn xộn.

 

Dây điện cũng được thu gọn gàng vào máng.

 

Mỗi khi gặp mẹ tôi, bà ấy sẽ hơi mất tự nhiên mà gật đầu.

 

Mẹ tôi cũng gật đầu.

 

Hai nhà vẫn không thân thiết.

 

Nhưng cũng không còn căng thẳng như sắp đánh nhau.

 

Sức khỏe bà cụ yếu đi rất nhiều.

 

Có lúc người chăm sóc đẩy bà ra ngoài phơi nắng, bà sẽ nhìn về phía quán mì, lẩm bẩm gọi:

 

“Canh.”

 

Bác Lưu lập tức nói:

 

“Đặt rồi, đặt rồi, lát nữa người ta giao tới.”

 

Canh vẫn do mẹ tôi hầm.

 

Nhưng bây giờ do người giao đồ ăn mang tới.

 

Đơn hàng, thanh toán, giao nhận, không thiếu một bước.

 

Rất rõ ràng.

 

Rất nhẹ đầu.

 

Sau khi mùa xuân tới, văn phòng khu phố tổ chức một đợt tuyên truyền an toàn cho các hộ kinh doanh.

 

Lần này Lưu Tình phụ trách phát tài liệu.

 

Cô ta đi tới cửa quán nhà tôi, trước tiên gõ cửa.

 

“Cô, cháu vào được không?”

 

Mẹ tôi nói:

 

“Vào đi.”

 

Cô ta đặt tờ tuyên truyền lên bàn, không kiểm tra, cũng không chụp ảnh.

 

Chỉ nhắc:

 

“Tháng này phải đổi tem bình chữa cháy, cô đừng quên.”

 

Mẹ tôi nói:

 

“Biết rồi.”

 

Lưu Tình do dự một chút rồi nói:

 

“Cháu thi vào biên chế chính thức.”

 

“Tháng sau thi viết.”

 

Mẹ tôi nhìn cô ta.

 

“Vậy thì cố mà thi.”

 

Lưu Tình gật đầu.

 

“Nếu sau này cháu vẫn làm công việc này, cháu sẽ nhớ những lời cô từng nói.”

 

Mẹ tôi hỏi:

 

“Tôi từng nói gì?”

 

Lưu Tình nghiêm túc đáp:

 

“Quy định không thể chỉ quản người khác, cũng phải quản chính mình.”

 

“Tình nghĩa không thể tùy tiện đem ra tiêu xài.”

 

“Người khác giúp mình không có nghĩa là họ nợ mình.”

 

Mẹ tôi không đáp.

 

Sau khi Lưu Tình đi, tôi hỏi mẹ:

 

“Mẹ thấy cô ta thật sự thay đổi chưa?”

 

Mẹ tôi thả mì vào nồi.

 

“Con người có thay đổi hay không, đừng nhìn miệng họ nói.”

 

“Hãy xem lần sau khi gặp lợi ích, họ lựa chọn thế nào.”

 

Tôi nghĩ một lúc, cảm thấy rất có lý.

 

Vài ngày sau, tôi dọn ngăn kéo, tìm thấy bản photo tờ phạt ba nghìn tệ.

 

Bản gốc lúc nộp tiền đã bị thu.

 

Bản photo là khi đó tôi giữ lại.

 

Tờ giấy đã hơi nhàu.

 

Tôi đưa cho mẹ.

 

“Cái này còn giữ không?”

 

Mẹ tôi nhìn một cái.

 

“Giữ đi.”

 

“Kẹp vào sổ sách.”

 

Tôi hỏi:

 

“Nhìn thấy không khó chịu à?”

 

Bà lắc đầu.

 

“Trước kia có.”

 

“Bây giờ không.”

 

“Nó nhắc mẹ rằng đừng biến bản thân thành món quà miễn phí ai cũng có thể tùy tiện lấy.”

 

Bà lau tay, kẹp tờ phạt vào cuốn sổ dày nhất.

 

Trong đó ghi lại thu nhập, chi tiêu, tiền thuê nhà, điện nước, tiền rau thịt mỗi ngày.

 

Cũng ghi lại những quy tắc mà gia đình chúng tôi đã dựng lên lại trong những năm tháng ấy.

 

Buổi tối đóng cửa, bên ngoài bắt đầu có mưa nhỏ.

 

Ánh đèn đường hắt xuống mặt đường ướt sũng.

 

Mẹ tôi thu chiếc ghế trước cửa vào, lại nhìn bảng thực đơn trên tường.

 

Bà đột nhiên nói:

 

“Ngày mai sườn tăng giá.”

 

Tôi cười:

 

“Thế canh cũng tăng à?”

 

Bà gật đầu.

 

“Tăng.”

 

“Đồ tốt vốn không nên rẻ.”

 

Tôi hỏi:

 

“Khách quen có chê đắt không?”

 

Mẹ tôi kéo cửa cuốn xuống.

 

Tiếng cửa sắt vang lên loảng xoảng.

 

Bà đứng phía trong cửa, nở một nụ cười nhàn nhạt.

 

“Chê đắt thì đừng uống.”

 

“Canh của mẹ là để bán.”

 

“Không phải để người ta giẫm đạp.”

 

Mưa càng lúc càng dày.

 

Con phố ngoài cửa được nước mưa gột rửa sạch sẽ.

 

Tôi đột nhiên cảm thấy tờ phạt ba nghìn tệ ấy thật ra không chỉ là một tờ phạt.

 

Nó giống như một con dao.

 

Cắt bỏ những phần mềm yếu dư thừa trên người mẹ tôi.

 

Cũng giống như một bậc cửa.

 

Kể từ đó, bất kỳ ai muốn bước qua cửa nhà tôi đều phải học một điều trước tiên.

 

Tôn trọng.

 

Hết