Người Thầy Bán Nước

“Thầy không cho chúng con giúp thầy trút giận. Vậy chúng con sẽ biến chuyện này thành một chuyện tốt.”

 

Lý Thiết Trụ cười hề hề chen tới.

 

“Thầy, hai trăm triệu đủ chưa? Không đủ con thêm—”

 

“Cậu im đi. Năm mươi triệu của cậu đã khiến cậu xót ruột rồi đúng không? Tối qua gọi điện dỗ vợ bốn mươi phút mới xong.”

 

Vương Đại Hà vạch trần.

 

“Cậu… sao cậu biết?!”

 

“Cậu bật loa ngoài, đám vệ sĩ đều nghe thấy. ‘Vợ ơi anh sai rồi, vợ ơi đừng giận, vợ ơi anh mua túi cho em’—”

 

“Vương Đại Hà, hôm nay cậu chết chắc.”

 

Cả bàn lại náo loạn.

 

Tôi cúi đầu nhìn xiên cà tím nướng còn ăn dở trên bàn.

 

Mắt hơi nhòe đi.

 

Không phải buồn.

 

Mà là cảm giác… phải nói thế nào nhỉ…

 

Giống như bạn chôn một hạt giống xuống đất rồi quên mất nó.

 

Ba mươi năm sau, vào một ngày nào đó, bạn chợt phát hiện hạt giống ấy đã lớn thành cả một khu rừng.

 

Chương 6

 

Ngày thứ ba.

 

Mọi chuyện phát triển hoàn toàn vượt khỏi tưởng tượng của tôi.

 

Chín giờ sáng, tôi còn đang đánh răng thì điện thoại reo.

 

Một số lạ.

 

“Xin chào, có phải thầy Chu không? Tôi bên Ban Tuyên truyền khu Thúy Bình—”

 

Tôi còn chưa kịp đáp, điện thoại đã bị Lý Thiết Trụ giật mất.

 

Bây giờ nó sống ngay dưới lầu nhà tôi — trực tiếp thuê trọn tầng một từ chủ nhà, nói là để “bảo vệ ở gần”.

 

Nó nói mấy câu với người trong điện thoại, cúp máy rồi nói với tôi:

 

“Ban Tuyên truyền muốn tới phỏng vấn thầy, con từ chối rồi.”

 

“Sao lại từ chối?”

 

“Tôn Hạo Nhiên nói rồi, tất cả việc đối ngoại đều thống nhất thông qua kênh chính thức của quỹ. Thầy đừng lo.”

 

Tôi:

 

“Đến bản thân tôi còn chẳng biết mình có quỹ từ bao giờ…”

 

“Hôm qua mới đăng ký. Hiệu suất nhanh chứ?”

 

“…”

 

Đến chiều, Trương Tiểu Yến gọi điện.

 

“Thầy, con nói với thầy một chuyện.”

 

“Ừ.”

 

“Đội quản lý đô thị phạt tiền thầy hôm qua, hôm nay đã họp nội bộ. Kết luận là quy trình chấp pháp đúng quy định, nhưng phương thức thực hiện chưa phù hợp. Hai nghìn tệ sẽ được hoàn trả theo đường cũ, đội trưởng sẽ đích thân mang đến tận nhà.”

 

“Chuyện này…”

 

“Không phải con gây áp lực.”

 

Giọng cô ấy bình thản.

 

“Là quyết định của chính họ. Video ảnh hưởng quá lớn, cấp trên của họ không chịu nổi áp lực dư luận nên chủ động làm.”

 

Tôi thở phào.

 

“Vậy thì tốt. Như vậy là tốt nhất.”

 

“Nhưng…”

 

Cô ấy đổi giọng.

 

“Còn một chuyện khác. Người quay video ấy chúng con đã tìm được. Là một blogger du lịch tên ‘Tiểu Trương Khu Du Lịch’, lúc đó tình cờ đang quay tư liệu. Bây giờ nhờ video này mà cậu ta tăng tám trăm nghìn người theo dõi, nhận sáu bảy quảng cáo—”

 

“Cậu ta quay thì cứ quay thôi, cũng đâu có ác ý.”

 

“Vấn đề là tiêu đề video cậu ta viết: ‘Quản lý đô thị vô lương tâm bắt nạt ông lão ngoài sáu mươi’.”

 

Tôi nhíu mày.

 

“Viết thế không ổn. Người ta chấp pháp bình thường—”

 

“Đúng. Nên con cho người liên hệ với cậu ta, yêu cầu sửa tiêu đề, khôi phục sự thật.”

 

“Cậu ta sửa chưa?”

 

“Sửa rồi. Thành ‘Giáo viên tình nguyện ngoài sáu mươi bán nước ở khu du lịch bị phạt hai nghìn’.”

 

Cô ấy dừng lại.

 

“Sau đó video lại lên một đợt tìm kiếm nóng nữa. Vì bốn chữ ‘giáo viên tình nguyện’.”

 

Tôi: “…”

 

“Thầy, bây giờ cả mạng đều biết thân phận của thầy rồi.”

 

Tôi im lặng rất lâu.

 

Sau đó nói:

 

“Tiểu Yến, tôi không muốn làm người nổi tiếng trên mạng.”

 

“Con biết.”

 

Giọng cô ấy dịu đi.

 

“Thầy không cần làm bất cứ chuyện gì. Xuất hiện, phỏng vấn, phát trực tiếp — tất cả đều không cần. Chúng con sẽ xử lý.”

 

“Vậy rốt cuộc các cô cậu định xử lý thế nào?”

 

“Để mọi người biết rằng đất nước này có một nhóm giáo viên tình nguyện như thế, đã cho trẻ em sâu trong núi một con đường sống. Sau đó để nhiều tiền bạc và tài nguyên hơn chảy về thế hệ tiếp theo vẫn đang sống trong núi.”

 

Cô ấy dừng một giây.

 

“Thầy, chuyện năm xưa một mình thầy làm… bây giờ chúng con có thể biến nó thành chuyện một nghìn người cùng làm.”

 

Tôi siết chặt điện thoại, cổ họng nghẹn lại.

 

Không nói được gì.

 

Ngoài cửa sổ vang lên tiếng Lý Thiết Trụ chửi om sòm — hình như lúc đỗ xe nó quẹt vào xe ba bánh của bà chủ nhà, đang bồi thường.

 

 

 

Tôi hít mũi.

 

“Được. Các cô cậu tự xem mà làm.”

 

Chương 7

 

Bảy giờ tối.

 

Đội trưởng đội quản lý đô thị Triệu Kiến Quốc đích thân tới nhà.

 

Ông ấy dẫn theo hai người, trong đó có một người — chính là chàng trai dẫn đội phạt tiền tôi hôm ấy.

 

Lưu Cường.

 

Khi tôi mở cửa, cậu ta đứng sau đội trưởng Triệu, cúi đầu, mặt đỏ bừng.

 

Triệu Kiến Quốc hơn bốn mươi tuổi, hơi phát tướng, thái độ rất chân thành.

 

“Thầy Chu, thật sự xin lỗi. Đây là hai nghìn tệ hoàn trả cho thầy…”

 

Ông ấy đưa một phong bì.

 

“Ngoài ra đây là thư xin lỗi chính thức của đội chúng tôi.”

 

Tôi không nhận phong bì.

 

“Đội trưởng Triệu.”

 

“Thầy cứ nói.”

 

“Tiền tôi không lấy.”

 

Ông ấy sững ra.

 

Lý Thiết Trụ thò đầu từ phía sau tôi ra, mắt trợn như chuông đồng.

 

“Thầy??”

 

Tôi đưa tay ấn đầu nó trở vào.

 

“Các anh làm theo quy định. Đúng là tôi không có giấy phép. Tiền phạt hợp lệ, trả lại làm gì?”

 

Vẻ mặt Triệu Kiến Quốc rất phức tạp, vừa như thở phào, vừa như càng thêm áy náy.

 

“Thầy Chu, nhưng chuyện này quả thật… phương thức của chúng tôi…”

 

“Không có phương thức gì cả.”

 

Tôi xua tay.

 

“Chỉ là một chuyện nhỏ. Sau này gặp những ông bà già giống tôi, các anh nói chuyện nhẹ nhàng hơn một chút là được. Đừng dọa người ta.”

 

Triệu Kiến Quốc gật đầu thật mạnh.

 

“Nhất định. Nhất định sửa.”

 

Ánh mắt tôi vượt qua ông ấy, nhìn chàng trai trẻ phía sau.

 

Lưu Cường.

 

Cậu ta từ đầu đến cuối không ngẩng mặt, đến vành tai cũng đỏ bừng.

 

“Cậu trai trẻ.”

 

Cậu ta lập tức ngẩng đầu như một học sinh bị gọi tên.

 

“Có… à không, thầy Chu, thầy nói đi ạ.”

 

“Lại đây.”

 

Cậu ta chậm chạp đi tới trước mặt tôi.

 

Đứng gần rồi tôi mới phát hiện mắt cậu ta đầy tia máu, chắc mấy hôm nay ngủ không ngon.

 

Cũng phải.

 

Bất kỳ ai đột nhiên bị mấy trăm triệu người trên mạng mắng chửi, trong lòng đều chẳng dễ chịu.

 

“Cậu năm nay bao nhiêu tuổi?”

 

“Hai mươi bảy.”

 

“Đi làm mấy năm rồi?”

 

“Ba năm.”

 

“Quê ở đâu?”

 

“…Phụ Dương, An Huy.”

 

“Bố mẹ làm gì?”

 

Cậu ta mím môi.

 

“Làm ruộng.”

 

Tôi gật đầu.

 

“Hôm đó lúc phạt tôi, tay cậu run. Tôi nhìn thấy.”

 

Cơ thể cậu ta cứng lại.

 

“Lúc nhận tiền, cậu do dự một chút. Tôi cũng nhìn thấy.”

 

Môi cậu ta mấp máy, không nói được gì, nhưng mắt đã đỏ.

 

“Cậu trai trẻ, cậu không làm sai gì cả.”

 

Tôi vỗ vai cậu ta.

 

“Quy định cần thực hiện thì cứ thực hiện. Nhưng sau này gặp những chuyện thế này, sự do dự trong lòng cậu… đừng đánh mất nó.”

 

Cậu ta ngơ ngác nhìn tôi.

 

Sau đó bất ngờ cúi người chín mươi độ.

 

“Thầy Chu… cháu xin lỗi!”

 

“Được rồi, được rồi.”

 

Tôi đỡ cậu ta dậy.

 

“Đừng cúi nữa, đội trưởng Triệu của cậu còn đang đợi.”

 

Triệu Kiến Quốc dẫn người rời đi.

 

Cửa vừa đóng lại, Lý Thiết Trụ khoanh tay dựa vào tường.

 

“Thầy đúng là rộng lượng. Nếu là con—”

 

“Là cậu thì cậu làm gì? Đánh người ta một trận?”

 

“Thì cũng không đến mức đó. Nhưng ít nhất con phải bắt cậu ta quỳ xuống dập đầu ba cái.”

 

Tôi trừng nó.

 

“Cậu vẫn giống hệt ngày xưa, đầu óc toàn đánh đánh giết giết.”

 

“Hì hì.”

 

Nó gãi sau đầu cười.

 

Chương 8

 

Một tuần sau.

 

Quỹ Giáo dục “Tiếp Lửa” chính thức được công bố với bên ngoài.

 

Tôi không xuất hiện.

 

Buổi họp báo do đích thân Tôn Hạo Nhiên chủ trì.

 

Hôm đó tôi ngồi trong căn phòng thuê—

 

Không đúng, bây giờ đã không còn là phòng thuê nữa.

 

Ba ngày trước, đám trẻ này hợp sức mua cho tôi một căn hộ hai phòng ngủ trong nội thành.

 

Không lớn, tám mươi mét vuông, nhưng quay mặt về phía nam, ánh sáng tốt, dưới lầu là công viên.

 

Tôi nói gì cũng không chịu nhận, cuối cùng vẫn không đấu lại chúng.

 

Một câu của Trần Tiểu Muội đã chặn họng tôi:

 

“Thầy, nếu thầy không chuyển thì ngày nào con tới đo huyết áp cũng bất tiện. Thầy muốn con phải chạy nhiều hơn hay ít hơn?”

 

Tôi chuyển.

 

Ngày họp báo, tôi ngồi trước tivi nhìn Tôn Hạo Nhiên đứng trên sân khấu.

 

Vest thẳng thớm, cử chỉ điềm tĩnh, nói chuyện mạch lạc.

 

“Quỹ này bắt nguồn từ một người thầy. Thầy đã dùng hai mươi sáu năm để thay đổi vận mệnh của hơn ba trăm đứa trẻ trong một vùng núi. Hôm nay, một phần trong hơn ba trăm đứa trẻ ấy đứng ở đây, muốn tiếp tục truyền sự thay đổi đó cho những người khác…”

 

Máy quay lướt qua phía dưới sân khấu.

 

Lý Thiết Trụ mặc một bộ vest hơi không vừa người, vẻ mặt nghiêm túc như đang diễn kịch.

 

Vương Đại Hà ngồi hàng cuối cùng, lén gặm chân gà kho không biết lấy từ đâu ra.

 

Trương Tiểu Yến ngồi hàng đầu, nghiêm trang như một pho tượng.

 

Trần Tiểu Muội đứng trong góc dặn dò gì đó với trợ lý, chắc lại sắp xếp lịch kiểm tra sức khỏe cho tôi tuần sau.

 

Nhìn màn hình tivi, khóe miệng tôi cong lên.

 

Đám nhóc này.

 

Từng đứa một.

 

Đột nhiên hình ảnh trên tivi chuyển cảnh.

 

Người dẫn chương trình nói:

 

“Chúng tôi vừa nhận được tin, trong vòng một giờ sau khi Quỹ ‘Tiếp Lửa’ được công bố, đã có hơn hai mươi nghìn người thuộc mọi tầng lớp xã hội quyên góp trực tuyến, tổng số tiền vượt mười lăm triệu…”

 

Tôi tắt tivi.

 

Không phải không muốn xem.

 

Chỉ là mắt hơi mờ.

 

Người già là thế, động một chút là…

 

Thôi, không nói nữa.

 

Tôi đứng dậy, đi ra ban công.

 

Ban công nhà mới không lớn nhưng có thể phơi nắng.

 

 

 

Trong công viên dưới lầu, có người già đang tập thái cực quyền, có trẻ con đuổi theo chim bồ câu.

 

Tôi nhớ lại ba mươi năm trước.

 

Con đường đất trong núi Quý Châu quanh co, phải vượt qua hai ngọn núi mới tới trường.

 

Ngày đầu tiên tôi tới nhận việc, xe hỏng giữa đường, mấy đứa trẻ chạy năm dặm tới giúp tôi khuân hành lý.

 

Đứa lớn nhất lúc ấy cũng chỉ cao tới vai tôi.

 

Nó cõng chăn đệm của tôi, suốt đường líu ríu hỏi:

 

“Thầy ơi, thầy từ thành phố tới phải không? Thành phố có những tòa nhà thật cao, thật cao đúng không?”

 

Tôi nói có.

 

Nó nói:

 

“Vậy sau này con cũng phải lên thành phố. Sống trong một tòa nhà thật cao, thật cao.”

 

Tôi nói được.

 

Sau này nó quả thật đã tới thành phố.

 

Cũng sống trong một tòa nhà rất cao.

 

Không chỉ sống—

 

Nó mua luôn tòa nhà ấy.

 

Đứa trẻ đó tên Tôn Hạo Nhiên.

 

Chương 9

 

Một tháng sau.

 

Cuộc sống lại trở về yên bình.

 

Hay nói đúng hơn — tốt hơn trước rất nhiều.

 

Nhà mới ở rất thoải mái, mỗi sáng ánh nắng chiếu qua cửa sổ, ấm áp vô cùng.

 

Trần Tiểu Muội đổi thuốc hạ huyết áp cho tôi, mỗi tuần tới kiểm tra một lần.

 

Cuối tuần nào Lý Thiết Trụ cũng mang túi lớn túi nhỏ tới, nào trái cây, đồ ăn vặt, thực phẩm bổ dưỡng, nhét đầy đến mức tủ lạnh của tôi chẳng còn chỗ.

 

Vương Đại Hà có công trình ở địa phương, vài hôm lại chạy tới ăn ké — đúng, ăn ké cơm tôi.

 

“Thầy, trứng xào cà chua thầy làm ngon gấp một trăm lần bên ngoài.”

 

“Bớt nịnh đi. Cậu chỉ lười thôi.”

 

“Hì hì.”

 

Ngày tháng cứ thế trôi qua.

 

Cho đến sáng hôm ấy.

 

Tôi xuống công viên đi dạo, điện thoại reo.

 

Số lạ.

 

“A lô?”

 

“Xin hỏi có phải thầy Chu Đức Thuận không ạ?”

 

“Là tôi.”

 

“Chào thầy Chu, chúng tôi là bên Bộ Giáo dục—”

 

Tôi ngẩn người.

 

Bộ gì?

 

“Chúng tôi muốn mời thầy tham gia lễ tuyên dương nhân Ngày Nhà giáo năm nay, với tư cách người nhận Giải Đặc biệt Cống hiến Trọn đời cho Giáo dục Nông thôn.”

 

Tôi đứng trên con đường lát đá trong công viên, cầm điện thoại, gió thổi qua làm mấy sợi tóc bạc ít ỏi trên đầu rối tung.

 

“Các anh gọi nhầm người rồi phải không?”

 

“Không nhầm đâu, thầy Chu. Đây là lời mời chính thức sau quá trình đánh giá của nhiều bên. Hai mươi sáu năm thầy tình nguyện dạy học tại vùng núi Quý Châu, cùng những đóng góp xuất sắc trong nhiều ngành nghề của các học sinh do thầy đào tạo… tất cả đều được mọi người công nhận.”

 

“Tôi…”

 

Tôi há miệng.

 

Không nói được gì.

 

Buổi tối, tôi kể chuyện này với Lý Thiết Trụ.

 

Nó đang nằm dài trên sofa phòng khách xem bóng đá.

 

Nghe xong, nó bật dậy.

 

“Thật sao?? Tuyên dương Ngày Nhà giáo??”

 

“Người ta nói vậy.”

 

“Vậy nhất định phải đi! Thầy, đây là cấp quốc gia đấy! Loại được lên tivi ấy!”

 

“Tôi là một ông già lôi thôi lên tivi làm gì…”

 

“Thầy không phải ông già lôi thôi! Thầy là… thầy là…”

 

Nó nghẹn hồi lâu.

 

“Tóm lại thầy nhất định phải đi!”

 

Tôi do dự mấy ngày.